Obława Augustowska

NOWE USTALENIA

Historycy w czasie internetowych kwerend odkryli kolejne archiwalia które mogą być istotne dla śledztwa IPN ws. Obławy Augustowskiej. To przesuwa w czasie wniosek o rosyjską pomoc prawną, bo konieczne jest ich przetłumaczenie na język polski i analiza
Tzw. Obława Augustowska z lipca 1945 to największa niewyjaśniona zbrodnia popełniona na Polakach po II wojnie światowej. Głównym celem trwającego od kilku lat śledztwa IPN jest ustalenie liczby ofiar i miejsca, lub miejsc, ich pochówku
Kilka miesięcy temu historycy IPN odkryli zbiory archiwalnych dokumentów sowieckich dotyczących obławy, publikowane na internetowym portalu z materiałami z archiwów Ministerstwa Obrony Rosji. Dotyczą one działalności 50 Armii III Frontu Białoruskiego Armii Czerwonej
Dokumenty te pokazują przebieg i skalę akcji, nazywanej w nich „operacją przeczesywania lasów” skierowaną przeciw Armii Krajowej, a także podziemiu litewskiemu. Objęła ona obszar blisko 3.5 tys. km kw.; uczestniczyło w tych działaniach ok. 40 tys. żołnierzy
Dokumenty były sukcesywnie tłumaczone i analizowane, a na wrzesień pion śledczy IPN planował skierowanie do strony rosyjskiej wniosku o pomoc prawną, by podjąć próbę pozyskania uwierzytelnionych odpisów archiwaliów
Wniosek będzie jednak odsunięty w czasie: do materiałów śledztwa trafiła bowiem kolejna partia archiwalnych dokumentów odkrytych na rosyjskich stronach
Szef pionu śledczego IPN w Białymstoku prok. Janusz Romańczuk powiedział PAP że dokumenty dotyczą działalności, w lipcu 1945, 29 Korpusu Strzeleckiego /96 kart/, 73 Dywizji Strzeleckiej /8 kart/ i 102 Dywizji Strzeleckiej /46 kart/, wchodzących wówczas w skład 50 Armii Wojsk ZSRR
„Dotychczas z rosyjskich stron internetowych pozyskano 835 kart. Materiały te są już przetłumaczone na język polski. Zdaniem historyków białostockiego IPN na rosyjskich stronach internetowych umieszczonych jest jeszcze ok. 1.4 tys. kart 50 Armii, których treść może dotyczyć Obławy Augustowskiej” – poinformował prokurator Romańczuk
„Wydaje się że wniosek o pomoc prawną może być wyekspediowany /do strony rosyjskiej – PAP/ na przełomie roku, o ile oczywiście nie zajdzie konieczność tłumaczenia na język polski dodatkowych materiałów z rosyjskich stron internetowych” – dodał
Wysłany został za to wniosek o pomoc prawną ze strony Litwy. Chodzi o ustalenie losów dwunastu osób narodowości litewskiej, które – jak wskazują archiwalia – zostały zatrzymane w czasie Obławy Augustowskiej, a następnie przekazane litewskim służbom NKWD
Wcześniejsze wnioski o litewską pomoc były rozpatrywane pozytywnie, ale przekazane stamtąd informacje nie wniosły nowych, istotnych faktów do śledztwa
W 2015 r. sejm RP ustanowił 12 lipca Dniem Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
W tegoroczne Święto Wojska Polskiego na Grobie Nieznanego Żołnierza w Warszawie została odsłonięta tablica upamiętniająca podziemie antykomunistyczne. Wśród upamiętnionych wydarzeń była również Obława Augustowska
Znalazł się tam napis: „Obława Augustowska 12-21 VII 1945 /czyli operacja oddziałów NKWD i SMIERSZ, w której zginęło co najmniej 592 działaczy podziemia niepodległościowego i która pozostaje największą niewyjaśnioną zbrodnią popełnioną na Polakach po II wojnie światowej/”
/PAP/ /8.10.2016/

****************

BARDZO CIEKAWE SPOTKANIE

OBŁAWA AUGUSTOWSKA

NOWA KSIĄŻKA TERESY KACZOROWSKIEJ

WARSZAWA – SDP – FOKSAL 3/5

17 SIERPNIA 2015

SPOTKANIE PROWADZI MARCIN WOLSKI

„Pragnę poinformować że ukazała się moja nowa książka ‚Obława Augustowska’, wydana miesiąc temu nakładem wydawnictwa Bellona SA w Warszawie /jest już dostępna w księgarniach i przez internet/
Dodam że 12 lipca 2015 był obchodzony, po raz pierwszy, Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej – Sejm RP ustanowił go Ustawą 9 lipca br.
Promocja książki odbędzie się w Warszawie w Domu Dziennikarza, przy Foksal 3/5, 17 sierpnia o godz. 20. Spotkanie poprowadzi Marcin Wolski
Zapraszam serdecznie!”
Teresa Kaczorowska, przewodnicząca Klubu Publicystyki Kulturalnej SDP
—-
OD AUTORKI: „Książka ‚Obława Augustowska’ przybliża mało znaną a największą w ‚wyzwolonej Polsce’ i zupełnie do dziś niewyjaśnioną zbrodnię stalinowską z lipca 1945 r., nazywaną Obławą Augustowską, Obławą Lipcową, albo ‚Małym Katyniem’, czy ‚Kolejnym Katyniem’. Dokonały jej liczące ok. 45 tys. żołnierzy regularne oddziały Armii Czerwonej oraz jednostki 62 Dywizji Wojsk Wewnętrznych NKWD, wspomagane przez UB, MO oraz 160 polskich żołnierzy 1 Praskiego Pułku Piechoty. Siły te wkroczyły w lipcu 1945 na teren Puszczy Augustowskiej oraz jej obrzeża i przeprowadziły szeroko zakrojoną akcję pacyfikacyjną. Zatrzymano ponad 7 tys. ludzi podejrzanych o działalność w podziemiu niepodległościowym, których uwięziono w kilkudziesięciu miejscach na terenie powiatów augustowskiego, suwalskiego, sejneńskiego, a także sokólskiego. Sowieci utworzyli dla nich tzw. obozy filtracyjne: w stodołach, chlewach, magazynach i szopach miejscowych gospodarzy. Przesłuchiwano w nich zatrzymanych, bito i torturowano – metodami wyprodukowanymi w stalinowskim aparacie okrucieństwa i terroru /…/
Do dziś nie wiadomo co stało się z dużą liczbą zaginionych bez wieści Polaków – jak ich zlikwidowano, gdzie, w jakich miejscach zostały zakopane zwłoki. Do tej pory podawano że liczba ofiar Obławy Augustowskiej wynosi 592 osoby – Odział IPN w Białymstoku prowadzi też w takim kierunku śledztwo. Jednak w świetle ostatnich badań, a szczególnie od czasu ujawnienia tajnych szyfrogramów – przez Nikitę Pietrowa ze Stowarzyszenia ‚Memoriał’ w Moskwie – wiadomo że ofiar Obławy było więcej, nawet około 2 000
Tę dopiero teraz odkrywaną zbrodnię starałam się przybliżyć za pomocą dokumentalnych reportaży o siedmiu osobach z powiatów augustowskiego, suwalskiego i sejneńskiego. Wszystkie one żyją, spotykałam się z nimi osobiście, czasem wielokrotnie. Jest wśród nich żołnierz podziemia niepodległościowego z Puszczy Augustowskiej, były młodociany partyzant Marian Tananis z Sejn /rocznik 1929/, skazany po wojnie na 15 lat komunistycznych więzień, ale ocalony z Obławy
Pozostali moi bohaterowie to członkowie rodzin ofiar Obławy – córki i synowie oraz rodzeństwo pomordowanych /…/
Siedem dokumentalnych reportaży, opatrzonych zdjęciami, dokumentami archiwalnymi, a także fotografiami współczesnymi, opartych na faktach i autentycznych przeżyciach konkretnych ludzi, sprawdzonych także w źródłach historycznych, archiwaliach lokalnych, materiałach rodzinnych – ma niezwykłą wymowę. /…/
Książka uświadamia nam jednocześnie że mieszkańcy regionu dotkniętego zbrodnią wciąż pamiętają, cierpią i czekają na jej wyjaśnienie, oraz na ujawnienie dołów śmierci ich najbliższych. /…/
—-
FRAGMENTY TEKSTÓW ZNANYCH HISTORYKÓW z tej książki:
NIKITA PIETROW, ‚Memoriał’, Moskwa
„/…/ Na początku lat 90 XX wieku Główna Prokuratura Wojskowa Rosji zbierała materiały i prowadziła własne dochodzenie w sprawie tej stalinowskiej zbrodni, ale niestety nie zdecydowała się ogłosić prawdy
W oficjalnej odpowiedzi przekazanej Polsce w styczniu 1995 Główna Prokuratura Wojskowa wstydliwie przemilczała to zabójstwo bez jakiegokolwiek sądu części zatrzymanych podczas Obławy, mimo że potwierdziła fakt aresztowania przez organy kontrwywiadu SMIERSZ 592 polskich obywateli. Do tej pory rosyjscy przywódcy oficjalnie nie przyznali się do popełnienia zabójstwa i nie nazwali Obławy zbrodnią
Nie było rzetelnego śledztwa, z wyraźnymi i jasnymi odpowiedziami gdzie zniknęli aresztowani Polacy. Zbrodnię tę postanowiono przemilczeć. Stronie polskiej, ani rodzinom ofiar Obławy Augustowskiej, Rosja nie przedstawiła kompletnych list tych którzy ‚zniknęli’ i nie podała żadnych informacji o miejscu kaźni /…/
DANUTA I ZBIGNIEW KASZLEJOWIE, historycy z Augustowa:
/…/ Pamięć o Obławie Augustowskiej trzeba ponieść dalej, uczynić ogólnonarodową. Wierzymy że reportaże Teresy Kaczorowskiej przyczynią się do tego. Talent literacki, chęć skorzystania z ustaleń historyków, zmysł bystrego obserwatora, powiązany z wyczuciem psychologicznym i, nade wszystko, z wrażliwością, pozwoliły autorce stworzyć ciekawe portrety świadków historii i nadać wysłuchanym opowieściom interesującą formę /…/”
—-
TERESA KACZOROWSKA – dr nauk humanistycznych, badacz dziedzictwa kulturowego, dziennikarka /prezes Klubu Publicystyki Kulturalnej Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich w Warszawie/, prozaik i poetka, animatorka kultury /prezes Związku Literatów na Mazowszu/. Autorka kilkunastu książek /w tym trzykrotnie wznawianej „Dzieci Katynia”, wydanej rónież w jęz. angielskim w Stanach Zjednoczonych pt. „Children of the Katyn Massacre”/ oraz wielu artykułów prasowych i naukowych, uczestniczka licznych spotkań autorskich i konferencji na obydwu półkulach świata
Uhonorowana ważnymi nagrodami i odznaczeniami, ostatnio Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski „Polonia Restituta” /2010/ oraz Brązowym Medalem „Zasłużony Kulturze” „Gloria Artis” /2014/